Ιωάννης Καποδίστριας. Ένας Έλληνας στην Ευρώπη στις αρχές του 19ου αιώνα

Δημιουργός/οι: Έλσα Μυρογιάννη (Φιλόλογος - Μουσειολόγος- Επιμορφώτρια στις Νέες Τεχνολογίες)

Εκπαιδευτική βαθμίδα: Γ' τάξη Γυμνασίου

Γνωστικό αντικείμενο: Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία

Συμβατότητα με το αναλυτικό πρόγραμμα

Σύμφωνα με το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών της Ιστορίας,

«Γενικός σκοπός διδασκαλίας της Ιστορίας είναι η ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης και της ιστορικής συνείδησης. Η ανάπτυξη ιστορικής σκέψης αφορά την κατανόηση των ιστορικών γεγονότων μέσα από την εξέταση αιτίων και αποτελεσμάτων, ενώ η καλλιέργεια ιστορικής συνείδησης αφορά την κατανόηση της συμπεριφοράς των ανθρώπων σε συγκεκριμένες καταστάσεις και τη διαμόρφωση αξιών και στάσεων που οδηγούν στην εκδήλωση υπεύθυνης συμπεριφοράς στο παρόν και το μέλλον.

            Ο σκοπός της ιστορικής σκέψης και της ιστορικής συνείδησης συνδέεται έτσι με το γενικότερο σκοπό της εκπαίδευσης που αναφέρεται στην προετοιμασία υπεύθυνων πολιτών».

 Από το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστορίας για το Γυμνάσιο επιλέγονται οι εξής ειδικοί στόχοι:

Επιδιώκεται οι μαθητές:

  • Να κατανοήσουν ότι ο κόσμος στον οποίο ζουν είναι αποτέλεσμα μιας εξελικτικής πορείας, με υποκείμενα δράσης τους ανθρώπους.
  • Να καταστούν ικανοί, μέσα από τη γνώση του παρελθόντος, να κατανοήσουν το παρόν, να στοχαστούν για τα προβλήματά του και να προγραμματίσουν υπεύθυνα το μέλλον τους.
  • Να οικειώνονται βαθμιαία το ειδικό λεξιλόγιο της ιστορικής επιστήμης.
  • Να συνειδητοποιήσουν την αναγκαιότητα επιλογής και κριτικής αξιολόγησης των ιστορικών πηγών.
  • Να συνειδητοποιήσουν ότι η κατανόηση κάθε κοινωνίας προϋποθέτει τη μελέτη όλων των πτυχών της (πολιτικής, οικονομικής, πολιτιστικής, θρησκευτικής κ.λπ.).
  • Να οικοδομήσουν, μέσα από τη μελέτη του δικού τους πολιτισμού, την εθνική και πολιτιστική τους ταυτότητα.

 Ως προς τη διδακτική μεθοδολογία, σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστορίας για το Γυμνάσιο, προκρίνονται:

 Οι μαθητοκεντρικές μέθοδοι διδασκαλίας που επιτρέπουν την ενεργητική συμμετοχή του μαθητή στις διδακτικές διαδικασίες,

  • η κατανόηση των ιστορικών γεγονότων μέσω της διαχρονικής σύνδεσής των ώστε να αποφεύγεται ο στείρος εγκυκλοπαιδισμός,  
  • η έρευνα των πηγών και η κριτική στάση των μαθητών απέναντί τους,
  • η κατά το δυνατόν βιωματική προσέγγιση των ιστορικών γεγονότων,
  • η αισθητοποίηση των αφηρημένων ιστορικών εννοιών και η διευκρίνιση των ιστορικών όρων,
  • η χρήση ποικιλίας εποπτικών μέσων,
  • η σε βάθος ανάγνωση των εικόνων,
  • ο περιορισμός των έτοιμων γνώσεων και της απομνημόνευσης, και
  • η προαγωγή της κριτικής σκέψης.

Γενική περιγραφή

Η εκπαιδευτική πρόταση διαπραγματεύεται ζητήματα που έχουν σχέση με:

  • την ελληνική επανάσταση του 1821 στο πλαίσιο της ανάδυσης των εθνικών ιδεών και του φιλελευθερισμού στην Ευρώπη
  • τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη και στον κόσμο τον 19ο αιώνα
  • τις επιστήμες, την πνευματική και καλλιτεχνική δημιουργία τον 19ο αιώνα

Διάρκεια και μεθοδολογία

Η εκπαιδευτική πρόταση δεν υποκαθιστά κατά κανένα τρόπο τη διδακτική ενότητα του σχολικού εγχειριδίου, αλλά μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά ώστε οι μαθητές να κατανοήσουν διαθεματικά και σε βάθος σημαντικές ιστορικές έννοιες που σχετίζονται με την εποχή του Ιωάννη Καποδίστρια.

Το μάθημα μπορεί να υλοποιηθεί σε τέσσερις ή και πολύ περισσότερες διδακτικές ώρες, ανάλογα με το επίπεδο των μαθητών, με την εξοικείωση τους με αυτόν τον τρόπο εργασίας, με την υλική υποδομή του σχολείου και με τον διδακτικό χρόνο που θέλει να αφιερώσει ο διδάσκων ή η διδάσκουσα. Τα Φύλλα εργασίας μπορούν να συντομευθούν κατά την κρίση του διδάσκοντος. Κάποιες από τις δραστηριότητες μπορούν να γίνουν στη σχολική τάξη ή να δοθούν ως εργασία στο σπίτι. Γενικά, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι η υλοποίηση ενεργητικών και ομαδοκεντρικών μεθόδων διδασκαλίας απαιτεί πολύ χρόνο, καθώς οι μαθητές έχουν τους δικούς τους ρυθμούς. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό που φαίνεται να χάνεται ως χρόνος  κερδίζεται ως ουσιαστική μάθηση λόγω της ενεργητικής εμπλοκής των μαθητών.

Ιδανικά, οι μαθητές θα πρέπει να χωριστούν σε ομάδες και να επεξεργαστούν τα Φύλλα εργασίας με συνεργασία και συζήτηση μεταξύ των μελών των ομάδων. Ωστόσο, επαφίεται στον διδάσκοντα να αποφασίσει αν είναι εφικτή μια τέτοια μέθοδος. Αυτό που οπωσδήποτε πρέπει να γίνει είναι να παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της έρευνας του κάθε Φύλλου εργασίας στην ολομέλεια της τάξης. Καλό θα είναι οι μαθητές, κατά την παρουσίαση, να κρατούν σημειώσεις από τις πληροφορίες που δίνουν οι άλλες ομάδες, ώστε να κατανοήσουν όλες τις ιστορικές έννοιες που παρουσιάζονται και να μπορούν να συμμετάσχουν στην τελική συζήτηση και την υλοποίηση δραστηριοτήτων.  

Αξιολόγηση

Η αξιολόγηση θα γίνει με βάση τα γραπτά κείμενα ή τις προφορικές παρουσιάσεις ή τις άλλου είδους δημιουργικές εργασίες των μαθητών που στηρίζονται στα Φύλλα εργασίας.

Πρόσθετο υλικό

Ψηφιακό αρχείο «Ι. Καποδίστριας»

http://kapodistrias.digitalarchive.gr/thedigitalarchive.php

 

Αργολική Βιβλιοθήκη

https://argolikivivliothiki.gr/

 

«Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα»

http://www.greek-language.gr/greekLang/index.html

 

Ψηφιακό Σχολείο

http://dschool.edu.gr/

 

Ιστοσελίδα για τον Ι. Καποδίστρια του 5ου Δημοτικού σχολείου Ναυπλίου

http://www.kapodistriasioannis.com/

 

Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών

https://www.iky.gr/el/

 

https://www.youtube.com/

 

http://avclub.gr/forum/forum.php

 

https://en.wikipedia.org/wiki/Main_Page

 

https://el-gr.facebook.com/

Φύλλα εργασίας

1. Ένας ανολοκλήρωτος έρωτας – Ρομαντισμός fyllo ergasias_1

2: Υπόθεση γάμος – Ορθολογισμός fyllo ergasias_2

3: Μια παρέα στη Γενεύη – Επιστήμη fyllo ergasias_3

4: Η αγάπη της πατρίδας και της δημοκρατίας – Εθνικισμός και    Φιλελευθερισμός  fyllo ergasias_4

5: Να μορφωθούμε – Διαφωτισμός και εκπαίδευση fyllo ergasias_5

Εμπέδωση – Αναστοχασμός – Μεταγνωστικές δεξιότητες empedwsh_6