Υλικά τεκμήρια

Δείτε επιλεγμένα υλικά τεκμήρια από το ΨΗΦΙΑΚΟ ΑΡΧΕΙΟ Ι. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ: καποδιστριακά κτήρια, έργα τέχνης, προσωπικά αντικείμενα του Καποδίστρια και της οικογένειάς του∙ νομίσματα που εκδίδει ο Καποδίστριας, αλλά και νομίσματα μεταγενέστερων εποχών που αποτυπώνουν τη μορφή του∙ κειμήλια της εποχής του αλλά και μεταγενέστερες αναμνηστικές πλάκες.
Για μια πληρέστερη έρευνα στο υλικό αυτό, ανατρέξτε στην «Αναζήτηση».

< προηγούμενα
επόμενα >

10 λεπτά

Κατά την Καποδιστριακή περίοδο (1828 - 1831), με το διάταγμα της 28ης Σεπτεμβρίου 1828, τίθεται σε κυκλοφορία, ως εθνική νομισματική μονάδα, ο Φοίνικας. Ο Φοίνικας καθιερώθηκε να ισοδυναμεί με το 1/6 της μεταλλικής αξίας του ισπανικού δίστηλου, που κυκλοφορούσε ευρέως τότε στον ελλαδικό χώρο. Με το διάταγμα αυτό τέθηκαν σε κυκλοφορία τέσσερις εκδόσεις: ο αργυρός φοίνικας, το χάλκινο λεπτό με πολλαπλάσια τα πεντάλεπτα και τα δεκάλεπτα. Το 1830 κυκλοφόρησε και το εικοσάλεπτο.

Το Εθνικό Νομισματοκοπείο ιδρύθηκε στην Αίγινα, το οποίο εξέδωσε τα νομίσματα, και λειτούργησε πιθανότατα στο ισόγειο του Κυβερνείου.

Η επιλογή του Φοίνικα, ως σύμβολο και ονομασία του εθνικού νομίσματος, είναι καθαρά αλληγορική. Το μυθικό πουλί, που οι δοξασίες γι' αυτό απαντώνται αδιάκοπα από την αρχαιότητα, υιοθετήθηκε ως σύμβολο από τους Έλληνες ήδη από το 1821. Ο μυθικός Φοίνικας συμβολίζει την αναγέννηση του Ελληνικού Έθνους και την πάταξη του θανάτου μέσω της χριστιανικής πίστης. Οι ακτίνες συμβολίζουν το φως που διαλύει το σκότος.

Η πρόσθια παράσταση όλων των νομισμάτων της Καποδιστριακής περιόδου αναπαριστά στο κέντρο τον Φοίνικα να αναγεννάται μέσα από φλόγες με τα φτερά απλωμένα, στεφωνομένος με σταυρό και ακτίνες φωτός (πάνω αριστερά), ενώ περιγραμματικά υπάρχει επιγραφή.   

Συγκεκριμένα το χάλκινο νόμισμα των 10 λεπτών, εκδόθηκε σε τρία συνεχή έτη (1828, 1830 και 1831), με διάμετρο περίπου  33 χιλ., και βάρος περίπου 16 γραμ. Αντίστοιχα με το έτος έκδοσης, χαράχθηκε από τους Χατζή-Γρηγόρη Πυροβολιστή (1828), Γεώργιος Παπακωνσταντόπουλος “Δάσκαλος" (1830), Δημήτριο Κοντό (1831). 

Το νόμισμα των 10 λεπτών στην πρόσθια όψη αναπαριστά τον αναγεννημένο Φοίνικα, στεφωνομένο με σταυρό και του ακτίνες ηλίου (πάνω αριστερά).  Περιφερειακά υπάρχει η επιγραφή: “ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ”, ενώ στο κάτω μέρος αναγράφεται το έτος κύρηξης του Αγώνα για Ανεξαρτησία (1821) με ελληνικά γράμματα: “αωκα”.

Στην οπίσθια όψη αναγράφεται η αξία του νομίσματος η αξία, "1 ΛΕΠΤΟΝ”, εντός κλάδων ελιάς και δάφνης που δένονται στο κάτω μέρος με ταινία. Περιμετρικά υπάρχει η επιγραφή: “ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ Ι. Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ” και η ημερομηνία έκδοσης.

Είδος: Νόμισμα
Συλλογή: Υλικά τεκμήρια
Χρονολόγηση: 1828, 1830, 1831
Παραγωγός/Δημιουργός: Εθνικό Νομισματοκοπείο (Αίγινα), Χατζή-Γρηγόρης Πυροβολιστής (1828), Γεώργιος Παπακωνσταντόπουλος “Δάσκαλος
Βιβλιογραφία: Γεώργιος Γεωργιόπουλος, "Το νεοελληνικό νόμισμα από την ανεξαρτησία μέχρι σήμερα", Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης: https://www.google.gr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=2&cad=rja&uact=8&ved=0CCoQFjAB&url=http%3A%2F%2Fhelios-eie.ekt.gr%2FEIE%2Fbitstream%2F10442%2F4367%2F2%2FM01.025.07.pdf&ei=kFlKVPyhEsT0PPOOgZAF&usg=AFQjCNEQM90IbpV67KBlP9vG_bjSVZ66dA&sig2=0ISJN7yntKdI5cFJdYn5-A&bvm=bv.77880786,d.ZWU           http://www.coinsmania.gr/cm/modern/kapodistrias2.htm   Πρότυπο Πειραματικό Γενικκό Λύκειο Βαρβακείου Σχολής, "Οι φοίνικες του Καποδίστρια: το πρώτο νόμισμα του νεώτερου ελληνικού κράτους": http://varvakeio-lykeio.gr/files/NOMISMATA_BARBAKEIO.pdf   
Λέξεις-κλειδιά: Καποδίστριας Ιωάννης, Χατζή-Γρηγόρης ο Πυροβολιστής, Παπακωνσταντόπουλος Γεώργιος  "Δάσκαλος", Νόμισμα, Εθνικό Νομισματοκοπείο, Αίγινα